# K Vitamini ile Kan Sulandırıcılar Birlikte Kullanılır mı?

“Kan sulandırıcı” tek bir ilaç grubu değildir. Warfarin ve benzeri K vitamini antagonistleri doğrudan K vitamini döngüsünü etkiler. Apiksaban, rivaroksaban, dabigatran gibi doğrudan etkili antikoagülanlar ile aspirin ve klopidogrel farklı mekanizmalar kullanır. Bu nedenle K vitaminiyle ilişki kullanılan ilaca göre değerlendirilmelidir.

Warfarin kullanırken yeşil sebze yasak mı?

Hayır. Warfarin tedavisinde amaç K vitaminini sıfırlamak değil, günlük ve haftalık alımı olabildiğince tutarlı tutmaktır. Bir hafta hiç yeşil sebze yemeyip sonraki hafta çok büyük miktarda tüketmek INR değerini değiştirebilir. Düzenli beslenme, katı ve sürdürülemez yasaklardan daha güvenlidir.

Diyet değişikliği, kilo verme programı, yeşil smoothie alışkanlığı veya hastalık nedeniyle iştah azalması INR kontrolünü etkileyebilir. Bu değişiklikler tedaviyi izleyen kliniğe bildirilmelidir.

K1 ve K2 takviyeleri aynı riski taşır mı?

Her ikisi de K vitamini etkinliği gösterir ve warfarinin etkisini azaltabilir. MK-7'nin daha uzun yarı ömrü etkileşimin daha uzun sürmesine neden olabilir. Multivitamin, kemik sağlığı ürünü ve D3+K2 kombinasyonu da K vitamini kaynağıdır; yalnız “K vitamini” adıyla satılan ürünlere bakmak yeterli değildir.

Warfarin kullanan kişi INR düştüğünde kendi başına ilacı artırmamalı, K2 ürününü aniden kesip başlamamalıdır. Doz ayarı sağlık profesyoneli tarafından yapılır.

Yeni nesil antikoagülanlarda durum ne?

Apiksaban, rivaroksaban, edoksaban ve dabigatran K vitamini üzerinden çalışmaz; bu nedenle yeşil sebzeler warfarindeki gibi doğrudan ilaç etkisini dengelemez. Yine de böbrek işlevi, başka ilaçlar ve kanama riski önemlidir. Takviyelerde yalnız K vitamini değil, ginkgo, sarımsak özütü veya yüksek doz E vitamini gibi başka bileşenler bulunabilir.

Aspirin ve klopidogrel de K vitamini antagonisti değildir. Buna rağmen kombinasyon ürünleri ve ameliyat öncesi kullanım için hekim veya eczacıya danışılmalıdır.

Kanama veya pıhtı belirtisinde ne yapılmalı?

Durmayan kanama, siyah dışkı, kanlı idrar, açıklanamayan büyük morluk, ani şiddetli baş ağrısı veya güç kaybı acil değerlendirme gerektirir. İlacı kendi başına kesmek pıhtı riskini artırabilir. Acil ekibe kullanılan ilaç, son doz, bütün takviyeler ve varsa son INR sonucu bildirilmelidir.

Güvenli kullanım için kısa liste

İlaç kartında etken maddeyi yazın; haftalık sebze düzenini ani değiştirmeyin; yeni takviye başlamadan etiketi eczacıya gösterin; antibiyotik, ishal veya ciddi iştahsızlık durumunu bildirin; INR randevularını aksatmayın. “Doğal” ürünler bu kuralların dışında değildir.

Günlük kayıt ne işe yarar?

Warfarin kullanan kişi her gram sebzeyi hesaplamak zorunda değildir; fakat olağan düzeninden büyük sapmaları not edebilir. Yeni diyet, yeşil içecek, bitkisel ürün, antibiyotik veya birkaç gün süren ishal ile iştahsızlık INR değişiminin nedenini anlamaya yardımcı olur. İlaç dozunun alındığı saat ve unutulan dozlar da kaydedilmelidir.

INR hedefin dışına çıktığında kaydı tedavi ekibiyle paylaşmak, değişikliği rastgele bir besine bağlamaktan daha güvenlidir. Tek bir yüksek K vitaminli öğün paniğe neden olmamalı; ilaç dozu profesyonel yönlendirme olmadan değiştirilmemelidir.

Kaynaklar