# D Vitamini Nedir? D2 ve D3 Arasındaki Farklar
D vitamini, kalsiyum emilimi ve kemik mineralizasyonu için gerekli yağda çözünen bir vitamindir. Kas ve bağışıklık hücrelerinde de D vitamini reseptörleri bulunur; ancak takviyenin kemik sağlığı dışındaki her hastalığı önlediğine ilişkin iddialar aynı güçte kanıta sahip değildir.
D2 ve D3 nereden gelir?
D2 vitamini, ergokalsiferol olarak da bilinir ve genellikle maya ya da mantarlardaki ergosterolün UV ışığıyla işlenmesinden elde edilir. D3 vitamini, kolekalsiferoldür; cilt güneşten gelen UVB ile D3 üretir. Takviyelerde D3 çoğunlukla koyun yünündeki lanolinden, vegan seçeneklerde ise likenden üretilebilir.
Yağlı balıklar ve balık karaciğeri yağları D3 bakımından zengindir. Yumurta sarısı ve bazı hayvansal besinlerde daha az miktar bulunur. UV uygulanmış mantarlar D2 sağlayabilir. Güçlendirilmiş süt veya bitkisel içeceklerde hangi formun ve ne kadar miktarın bulunduğu etiketten okunmalıdır.
Hangisi kan düzeyini daha iyi yükseltir?
Her iki form da kandaki 25-hidroksi D düzeyini artırabilir ve eksikliği gidermede kullanılabilir. Bununla birlikte çoğu araştırma eşdeğer dozlarda D3'ün düzeyi daha fazla yükselttiğini ve daha uzun koruduğunu gösterir. Bu, D2'nin etkisiz olduğu anlamına gelmez; reçete edilen doz ve uygulama düzeni önemlidir.
Takviye etiketlerinde mikrogram ve IU birlikte görülebilir: 1 mikrogram D vitamini 40 IU'ya eşittir. Porsiyon birden fazla damla veya kapsülse günlük toplam buna göre hesaplanmalıdır.
Vücutta nasıl etkinleşir?
D2 ve D3 önce karaciğerde 25-hidroksi D'ye, ardından çoğunlukla böbrekte etkin hormona dönüştürülür. D vitamini durumunu değerlendirmede ölçülen test 25-hidroksi D'dir. Aktif 1,25-dihidroksi D testi rutin eksiklik taraması için uygun değildir; böbrek ve paratiroit gibi özel durumlarda kullanılır.
Seçim nasıl yapılır?
Başlangıç kan düzeyi, önerilen doz, ürünün kaynağı, düzenli kullanım ve takip planı form isminden daha önemlidir. Veganlar liken kaynaklı D3 veya uygun D2 seçebilir. Yağda çözünen vitamin olduğu için öğünle, özellikle bir miktar yağ içeren öğünle alınması emilime yardımcı olabilir.
Günlük gereksinim ile tedavi dozu aynı değildir
Sağlıklı toplum için referans alım değerleri eksikliği tedavi etmek için kullanılan dozlardan farklıdır. Kan düzeyi belirgin düşük olan bir kişiye geçici olarak daha yüksek doz planlanabilir; bu, aynı dozun tahlil yapılmadan herkes tarafından kullanılabileceği anlamına gelmez. Tedavi sonunda idame dozu ve kontrol zamanı yeniden belirlenir.
D vitamini yağda çözündüğü için uzun süre aşırı alım kalsiyumun yükselmesine, böbrek ve başka dokularda hasara yol açabilir. D2 veya D3 seçimi bu toksisite riskini ortadan kaldırmaz. Birden fazla üründe D vitamini varsa damla, multivitamin ve kalsiyum kombinasyonundaki toplam IU birlikte hesaplanmalıdır.
Ürün etiketinde hangi ayrıntılar aranır?
Formun ergokalsiferol mü kolekalsiferol mü olduğu, bir damla ya da kapsüldeki mikrogram/IU miktarı ve porsiyon tanımı okunmalıdır. Damlalıklı ürünlerde bir damla ile bir mililitre aynı değildir. Vegan ibaresi varsa D3'ün liken gibi hayvansal olmayan kaynağı üreticiden doğrulanabilir.
Kaynaklar
- Vitamin D: Health Professional Fact Sheet · NIH ODS
- Vitamin D: Consumer Fact Sheet · NIH ODS
- Relative Efficacy of Vitamin D2 and D3 · PubMed

