Gıda takviyeleri hakkında güvenilir bilgi platformuTR
Bitkisel kaynak

Buğday

Buğday, taneleri öğütülerek un, bulgur, irmik ve makarna üretiminde kullanılan; dünya mutfaklarının temel tahıllarından biridir.

Buğday nedir?

Buğday başaklarında gelişen taneler kepek, endosperm ve rüşeym bölümlerinden oluşur. Tam buğday ürününde bu bölümlerin oranları korunurken beyaz unda kepek ve rüşeymin önemli bölümü ayrılır. Unun rengi tek başına tam tahıl olduğunu kanıtlamaz.

Tane olarak pişirilen buğday çiğnenebilir ve hafif fındıksı bir tada sahiptir. Öğütme derecesi kullanımını değiştirir: ince un ekmek ve kekte, irmik makarna ve tatlıda, kırılıp ön pişirilen bulgur pilavda kullanılır.

Buğday ekmek, yufka, makarna, erişte, aşure ve keşkek gibi çok farklı ürünlerin temelidir. Hamurun su kaldırması buğday türü, un randımanı ve protein yapısına göre değişir.

Buğday nişasta ve protein sağlar; tam tanede lif, vitamin ve minerallerin daha büyük bölümü korunur. Buğday gluten içerir ve çölyak hastaları için uygun değildir.

Kısa profil

  • Besin grubu: Tahıllar
  • Kaynak tipi: Bitkisel kaynak

Buğday ile yapılan yemekler ve tarifler

Buğday ile Yapılan Yemekler ve Tarifler

  • Buğday ekmeği
  • Aşure
  • Keşkek
  • Buğday çorbası
  • Buğday salatası
  • Yarma pilavı
  • Buğdaylı yoğurt çorbası
  • Ev makarnası
  • Erişte
  • Bulgur pilavı
  • İrmik helvası
  • Yufka

Yaşam, üretim ve çeşitler

Doğal Yaşam Alanı

Buğday serin mevsim tahılıdır; kışlık ve yazlık tipler iklim ve ekim takvimine göre yetiştirilir.

Yetiştirildiği / Üretildiği Bölgeler

Türkiye ve dünyada yetiştirildiği bilinen bölgelere örneklerdir; liste bir üretim sıralaması değildir.

  • Türkiye / İç Anadolu
  • Türkiye / Güneydoğu Anadolu
  • Türkiye / Trakya

Başlıca Üretim Bölgeleri / Ülkeleri

Yetiştiriciliği veya üretimi bulunan ülke örnekleridir; yıllara göre miktarlar değişebilir.

  • Türkiye
  • Çin
  • Hindistan
  • Kanada

Türler / Çeşitler

Mutfak ve tarımda karşılaşılan başlıca tür veya ürün gruplarıdır.

  • Ekmeklik buğday
  • Makarnalık buğday
  • Siyez buğdayı
  • Topbaş buğday

Tüketim notları

Tane buğdayı ayıklayıp yıkayın; aşurelik veya keşkeklik ürünü tarife göre ıslatın. Unda ölçümü sıkıştırmadan yapmak tarif tutarlılığını artırır.

Tane ve unu kuru, serin, haşereden uzak kapalı kapta tutun. Tam buğday unu yağ içeren rüşeymi nedeniyle beyaz una göre daha hızlı acılaşabilir.

Sık sorulan sorular

Beyaz un tam buğday unu mudur?

Hayır. Tam buğday ununda tanenin kepek, endosperm ve rüşeym bölümleri belirli oranlarda korunur.

Buğday gluten içerir mi?

Evet. Buğday ve ürünleri çölyak hastaları için uygun değildir.

Vitaminler ve diğer besin öğeleri

Buğday ile ilgili takviye rehberleri

Kaynaklar