Gıda takviyeleri hakkında güvenilir bilgi platformuTR
Bitkisel kaynak

Ay çekirdeği

Ay çekirdeği, ayçiçeğinin kabuklu tohumu olarak kavrulup çerez şeklinde yenir; içi ekmek, salata, granola ve ezmelerde de kullanılır.

Ay çekirdeği nedir?

Ayçiçeğinin büyük çiçek tablasında çok sayıda çekirdek gelişir. Çerezlik çekirdekler genellikle daha iri ve çizgili kabuklu, yağlık tipler ise daha küçük ve yüksek yağ verimine uygun olabilir. Kabuk yenilen bölüm değildir; besin değeri hesabında iç çekirdek esas alınır.

Taze iç gevrek ve hafif fındıksı tattadır. Kavurma aromayı güçlendirir, tuzlama ise ürünün sodyum miktarını değiştirir. Bayatlamış çekirdekte yağın oksitlenmesine bağlı boya benzeri veya acı bir tat hissedilebilir.

İç çekirdek salatalara çıtırlık, ekmek ve krakerlere doku katar. Öğütüldüğünde ay çekirdeği ezmesi hazırlanabilir; uzun süre çekmek yağın ayrılmasına yol açar. Kabuklu çekirdek tarifte ölçülecekse önce ayıklanmalıdır.

Ay çekirdeği yağ, protein, lif ve E vitamini içeren yoğun bir besindir. Tuzlu, ballı veya kaplamalı ürünler sade iç çekirdekle aynı bileşime sahip değildir.

Kısa profil

  • Besin grubu: Kuruyemiş ve Tohumlar
  • Kaynak tipi: Bitkisel kaynak

Ay çekirdeği ile yapılan yemekler ve tarifler

Ay Çekirdeği ile Yapılan Yemekler ve Tarifler

  • Ay çekirdekli ekmek
  • Ay çekirdekli salata
  • Ay çekirdekli granola
  • Ay çekirdeği ezmesi
  • Ay çekirdekli kraker
  • Ay çekirdekli kurabiye
  • Ay çekirdekli yulaf lapası
  • Ay çekirdekli pesto
  • Ay çekirdekli enerji topları
  • Ay çekirdekli müsli

Yaşam, üretim ve çeşitler

Doğal Yaşam Alanı

Ayçiçeği güneşli, sıcak büyüme dönemini seven tek yıllık bir tarla bitkisidir.

Yetiştirildiği / Üretildiği Bölgeler

Türkiye tarım havzalarında ayçiçeği özellikle Trakya ve farklı iç bölgelerde yetiştirilir.

  • Türkiye / Trakya
  • Türkiye / İç Anadolu

Başlıca Üretim Bölgeleri / Ülkeleri

Ayçiçeği tarımı yapılan ülke örnekleridir.

  • Türkiye
  • Ukrayna
  • Rusya
  • Arjantin

Türler / Çeşitler

Kullanım amacına göre ticari tipler ayrılır.

  • Çerezlik ay çekirdeği
  • Yağlık ay çekirdeği
  • Yüksek oleik ayçiçeği tohumu

Tüketim notları

İçleri kuru tavada düşük-orta ateşte sürekli karıştırarak kısa süre kavurun; küçük taneler hızlı yanabilir. Salataya eklemeden önce soğutmak gevrekliğini korur.

Kabuksuz içler havayla daha fazla temas eder. Kapalı kapta serin ve karanlık yerde, uzun süre için buzdolabı veya dondurucuda saklanabilir.

Sık sorulan sorular

Çekirdeğin kabuğu yenir mi?

Sert dış kabuk yenilen bölüm değildir; iç çekirdek tüketilir.

Çerezlik ve yağlık ayçiçeği aynı mı?

Aynı bitki türüne ait olabilirler ancak tane iriliği ve kullanım amacı için farklı tipler seçilir.

Vitaminler ve diğer besin öğeleri

Ay çekirdeği ile ilgili takviye rehberleri

Kaynaklar