Gıda takviyeleri hakkında güvenilir bilgi platformuTR
Soslar

Temel domates sosu

Olgun etli domateslerin kabuk ve çekirdekleri ayrıldıktan sonra geniş tencerede üçte bir oranında yoğunlaştırıldığı sade temel sos.

Hazırlık: 25 dkPişirme: 50 dkPorsiyon: 8Zorluk: kolay

Temel domates sosu nasıl bir tariftir?

Temel domates sosu, salçalı sostan farklı olarak ana gövdesini bütünüyle taze domatesten alır. Etli Roma tipi domatesler su oranı daha düşük olduğu için sos hazırlamaya uygundur. Domatesler kısa süre kaynar suya girip buzlu suda soğutulur; böylece kabukları kolayca ayrılır. Çekirdeklerin büyük bölümü çıkarılır, etli kısım iri doğranır ve kendi suyuyla pişirilir. Geniş tabanlı tencere buharlaşma yüzeyini artırarak sosun yanmadan yoğunlaşmasını kolaylaştırır.

Soğan ve sarımsak zeytinyağında renk almadan yumuşatılır. Domates kapağı açık biçimde hacmi yaklaşık üçte bir azalıncaya kadar ağır ateşte pişer. Fesleğen son bölümde eklenir; uzun kaynama taze kokusunu azaltır. Bu tarif günlük mutfak kullanımı içindir ve oda sıcaklığında raf ömrü sağlamaz. Sos hızla soğutulup buzdolabında üç gün saklanabilir veya porsiyonlanıp dondurulabilir. Ev konservesi için bu formül kullanılmamalı; asitlendirme ve rakıma göre işlem süresi verilmiş test edilmiş tarif izlenmelidir.

Malzemeler

  • Etli olgun domates2,5 kg
  • Kuru soğan1 orta boy
  • Sarımsak3 diş
  • Zeytinyağı4 yemek kaşığı
  • Taze fesleğen15 yaprak
  • Defne yaprağı1 adet
  • Tuz1 çay kaşığı
  • Karabiberyarım çay kaşığı

Hazırlanışı

  1. 1

    Domatesleri akan suda yıkayın; sap yatağını ve ezik ya da renk değiştirmiş bölümleri kesin.

  2. 2

    Her domatesin altına sığ bir çarpı atın; kaynar suya 30-60 saniye batırıp hemen buzlu suya aktarın.

  3. 3

    Gevşeyen kabukları soyun, domatesleri ikiye bölüp çekirdeklerin büyük bölümünü kaşıkla çıkarın.

  4. 4

    Domates etini iri doğrayın; soğanı küçük küp, sarımsağı ince dilimler hâlinde hazırlayın.

  5. 5

    Zeytinyağını geniş, kalın tabanlı tencerede orta-düşük ateşte ısıtın ve soğanı yedi dakika yumuşatın.

  6. 6

    Sarımsağı ekleyip renk almasına izin vermeden 30 saniye karıştırın.

  7. 7

    Doğranmış domatesi, defne yaprağını ve karabiberi ekleyip orta ateşte kaynama noktasına getirin.

  8. 8

    Ateşi kısın ve sosu kapağı açık biçimde 35-45 dakika, hacmi yaklaşık üçte bir azalıncaya kadar pişirin.

  9. 9

    Tencerenin tabanını özellikle son bölümde sık sık karıştırarak yapışma ve yanmayı önleyin.

  10. 10

    Defne yaprağını çıkarın; rustik sos için patates ezici, pürüzsüz sos için el blenderı kullanın.

  11. 11

    Tuz ile iri parçalanmış fesleğeni ekleyip iki dakika daha hafifçe pişirin ve kıvamı kontrol edin.

  12. 12

    Hemen kullanın veya sığ kaplara bölüp hızla soğutarak buzdolabına ya da dondurucuya alın.

Yaklaşık besin değerleri · 1 porsiyon

105 kcalEnerji
3 gProtein
14 gKarbonhidrat
6 gYağ
4 gLif

Değerler kullanılan malzemelerin markasına, gerçek gramajına, pişirme kaybına ve porsiyon büyüklüğüne göre değişebilen yaklaşık hesaplardır.

Protein3 g · %6
6%
Lif4 g · %14
14%
C vitamini42 mg · %47
47%
A vitamini225 µg RAE · %25
25%
E vitamini2.6 mg · %17
17%
Potasyum760 mg · %16
16%
Folat52 µg DFE · %13
13%

İlgili besinler

Pratik notlar

  • Etli domates seçmek daha az su ve çekirdekle daha kısa sürede koyu sos elde edilmesini sağlar.
  • Geniş tabanlı tencere buharlaşmayı hızlandırıp uzun kaynamadan kaynaklanan taze aroma kaybını azaltır.
  • Fesleğeni son bölümde eklemek uçucu kokusunun büyük kısmını korur.

Değişiklikler sonucu nasıl etkiler?

  • Sulu sofralık domates kullanmak yoğunlaşma süresini uzatır ve verimi düşürür.
  • Sosu kapağı kapalı pişirmek buharı içeride tutar; domates yumuşasa da kıvam yeterince koyulaşmaz.
  • Blender kullanmak pürüzsüz doku sağlar fakat karışıma hava katar; saklamadan önce köpüğü söndürmek gerekir.

Sık sorulan sorular

Domates sosu neden sulu kaldı?

Domates çeşidi çok sulu olabilir, tencere dar olabilir veya sos kapaklı pişmiş olabilir. Geniş tavada kapağı açık, sık karıştırarak yoğunlaştırın.

Domateslerin kabuğu soyulmalı mı?

Pürüzsüz temel sos için soyulması önerilir. Rustik dokuda bırakılabilir; ancak kabuk parçaları pişince kıvrılıp belirgin kalır.

Bu domates sosu konserve yapılır mı?

Bu formül test edilmiş konserve tarifi değildir. Buzdolabında üç gün saklayın veya dondurun; raf saklaması için güvenilir asitlendirme ve işleme talimatı kullanın.

Kaynaklar